της Βασιλικής Κοφινάκου-Κατσίπη
Γεν. Γραμματέας Δ.Σ. ΠΑΣΥΠΚΑ
Συντ. Μηχανολόγος-Μηχανικός
Σαν μηχανικός, συνταξιούχος πλέον, που τα τελευταία 22 χρόνια ζω με αναπηρία, μια σκέψη είναι κυρίαρχη μέσα μου «Σχεδιασμός για όλους και για όλες τις φάσεις της ζωής τους, πότε θα εφαρμοστεί στη χώρα μας και από ποιους;».
Άραγε πως πρέπει να είναι ένα σπίτι για να μπορεί ένα άτομο με αναπηρία να ζήσει ανεξάρτητα και αυτόνομα μέσα σε αυτό; Πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η προσωπικότητα και ο τρόπος ζωής των ατόμων που το κατοικούν; Ποιες είναι οι συνήθειες και οι ανάγκες που πρέπει να ικανοποιηθούν με ένα σωστό σχεδιασμό;
Σίγουρα τα βασικότερα στοιχεία που πρέπει να διαθέτει οποιαδήποτε κατοικία είναι να είναι εύχρηστη, ασφαλής και να προσφέρει ευχάριστη διαμονή !
Κάθε επιλογή στο σχεδιασμό θα πρέπει να γίνεται με την πρόθεση να καλύπτει τα παραπάνω στοιχεία και να είναι όσο το δυνατόν ευκολότερη η ζωή του χρήστη.
Δυστυχώς στη χώρα μας οι αρχιτέκτονες, εκ του αποτελέσματος κρίνω, δεν έχουν εκπαιδευτεί κατάλληλα ώστε να μπορούν να σχεδιάσουν εξαρχής ή να μετατρέψουν μια κατοικία για να μπορεί να χρησιμοποιηθεί πλήρως και άνετα από έναν άνθρωπο με αναπηρία. Δεν μπορούν να δουν τη μεγάλη εικόνα.
Το αποτέλεσμα είναι όλοι μας εμείς – όσοι έχουμε αναπηρία, αλλά και όλοι όσοι προσωρινά ή λόγω ηλικίας αποκτούν μειωμένη κινητικότητα, να ζούμε σε σπίτια «δύσκολα», «μη λειτουργικά» , να βρίσκουμε κάποιες μεσοβέζικες λύσεις για τα βασικά μας προβλήματα, που δεν είναι και οι καλύτερες πάντα και να συμβιβαζόμαστε σε άλλα μικρότερα εμπόδια, που όμως αν δεν υπήρχαν θα ήμασταν πιο λειτουργικοί.
Αναρωτιέμαι είναι τόσο δύσκολο, όταν σχεδιάζουν εξαρχής ένα λουτρό, να το σκέφτονται ευρύχωρο και ασφαλές και να ακολουθούν τις διαστάσεις και τη διάταξη των ειδών υγιεινής των προδιαγραφών του «Σχεδιάζοντας για όλους» του ΥΠΕΚΑ;
Πως θα μάθουν ώστε όταν σχεδιάζουν μια κουζίνα να τοποθετούν έτσι τα έπιπλα (ντουλάπια, ηλ. συσκευές κλπ) ώστε με μικρές μετατροπές, αν χρειαστεί, να χρησιμοποιηθεί από καθιστό μάγειρα;
Ποιος θα καταφέρει να τους πείσει να σχεδιάζουν τους διαδρόμους, τις πόρτες, τα παράθυρα με κατάλληλα πλάτη και ύψη ώστε να μπορεί να τα χρησιμοποιήσει ένα άτομο σε αναπηρική καρέκλα; Να σχεδιάζουν τους ηλ. πίνακες, τους διακόπτες και τις πρίζες στα σωστά ύψη;
Γίνεται να ξεχάσουν τις άσκοπες αλλαγές επιπέδων στον ίδιο όροφο; Αχ, αυτή η μόδα της δεκαετίας του ’80, που έβαζε το χώρο της κουζίνας 20 εκατοστά πάνω από τον ενιαίο χώρο του καθιστικού, πόση φαντασία χρειαζόταν να έχει τότε ο αρχιτέκτονας ώστε να δημιουργήσει σήμερα πρόβλημα σε όλους τους εβδομηντάρηδες ενοίκους , που έφτιαξαν το σπίτι όταν ήταν 40 χρονών δίχως να σκεφτούν τα γεράματα;
Είναι τόσο δύσκολο να σχεδιάζουν σωστά τις ρήσεις στις βεράντες για την απορροή των όμβριων υδάτων, καθώς και τα απαραίτητα ύψη εκσκαφών και επιχώσεων, ώστε να μην χρειάζεται να δημιουργήσουν σκαλί σε εισόδους και μπαλκονόπορτες;
Αναρωτιέμαι επίσης, είναι τόσο δύσκολο οι μελέτες να είναι σωστές και ολοκληρωμένες και να εφαρμόζονται στην κατασκευή;
Σε γενικές γραμμές ο σχεδιασμός πρέπει να βασίζεται στις προδιαγραφές του «Σχεδιάζοντας για όλους» , που είναι υπολογισμένες για ένα μέσο χρήστη αμαξιδίου. Πολλές φορές όμως, όταν έχουμε συγκεκριμένο χρήστη που οι διαστάσεις του είναι διαφορετικές, πρέπει να προχωρούν στον κατάλληλο – προσωπικό σχεδιασμό της κατοικίας του, με άμεση συνεργασία μαζί του. Γιατί η αλήθεια είναι ότι τα ύψη στηριγμάτων, νιπτήρων, ντουλαπιών, ραφιών, τραπεζιών, κ.ά, εξαρτώνται από τα ύψη του γόνατου, του αγκώνα του χρήστη, το μήκος του βραχίονα του κ.ά.
Άμεσα πρέπει τα πανεπιστήμια της χώρας μας να φροντίσουν ώστε οι αρχιτέκτονες και οι Μηχανικοί μας να μορφώνονται και να μαθαίνουν να σχεδιάζουν για όλους – καθολικό σχεδιασμό – και να καταλάβουν τη σπουδαιότητα της σωστής εφαρμογής του στο δομημένο περιβάλλον.
Όσοι σχεδιάζουν με σκοπό τη δημιουργία προσβάσιμων χώρων διαβίωσης πρέπει να παρατηρούν τις λεπτομέρειες έχοντας όμως πάντα στο μυαλό τους τη συνολική εικόνα του σπιτιού.
Να σχεδιάζουν ένα προσβάσιμο, λειτουργικό, ασφαλές αλλά και ευχάριστο σπίτι για τους χρήστες του !










